Fransa’nın 2024 yılında İsrail’e yönelik silah ihracatı, sekiz yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Mediapart’ın ulaştığı ve henüz kamuoyuna açıklanmayan 2025 yılı Fransız savunma bakanlığı raporuna göre, İsrail’den gelen silah siparişleri 27,1 milyon euroya yükseldi. Bu rakam, 2017’den bu yana görülmemiş bir artış olarak dikkat çekiyor.
Raporda, Fransız silah ihracatının genelinde 2024’te 21,6 milyar euro tutarında sipariş alındığı belirtilirken, İsrail’in bu artışta önemli bir paya sahip olduğu vurgulanıyor. İhracat lisansları ise 2023’te 75 iken 2024’te 50’ye düşmesine rağmen lisansların toplam değeri 176,2 milyon eurodan 387,8 milyon euroya çıktı.
Fransız hükümeti, Gazze’de yaşanan çatışmaların ardından İsrail’e doğrudan silah sevkiyatı yapılmadığını, verilen lisansların çoğunun savunma sistemlerine entegre edilmek üzere bileşenler için olduğunu savunuyor. Özellikle İsrail’in Demir Kubbe hava savunma sistemi için hava savunma ekipmanlarının ihracatı olduğuna dikkat çekiliyor.
Ancak Amnesty International Fransa Silah Savunuculuğu Başkanı Aymeric Elluin, raporda yer alan “görüntüleme ve ateş kontrol ekipmanlarının” kara operasyonlarının yürütülmesinde kritik öneme sahip olduğunu belirterek, bu silah satışlarının savaşta kullanılmasının endişe verici olduğunu ifade etti.
Fransa, uluslararası silah kontrol ve insan hakları anlaşmalarına taraf olmasına rağmen, İsrail’e yönelik silah satışlarını durdurmak için sivil toplumun talep ettiği ambargoyu uygulamıyor. Aktivistler, Fransa’nın Filistin devletini BM Genel Kurulu’nda tanıma kararından çok, silah satışlarını yasaklayarak İsrail’e baskı yapmasının daha etkili olacağını savunuyor.
Fransa’nın İsrail’e verdiği lisanslar arasında 2024 yılında 122 milyon euro değerinde mühimmat ve roket ayar cihazları (ML3 kategorisi), 6,4 milyon euro değerinde ateş kontrol, gözetleme ve uyarı ekipmanları (ML5 kategorisi) ve 5 milyon euro değerinde görüntüleme veya karşı tedbir ekipmanları (M15 kategorisi) bulunuyor.
Raporda ayrıca, 2024’te Fransa’nın toplamda 54 lisans talebini reddettiği belirtiliyor ancak hangi ülkelere ait olduğu açıklanmıyor. Lisans verilmesi, otomatik olarak silah siparişi veya teslimatı anlamına gelmiyor.
Bu gelişmeler, İsrail’in Gazze’de devam eden askeri operasyonları ve 64 binden fazla Filistinlinin hayatını kaybettiği iddialarıyla birlikte, silah satışları konusundaki etik tartışmaları yeniden alevlendirdi. Fransa’nın bu konuda şeffaflığı artırması ve uluslararası yükümlülüklerine uygun hareket etmesi bekleniyor.
