İslam dünyası, 2026 yılı Ramazan ayına yine bir bölünmeyle girdi. Suudi Arabistan, 17 Şubat akşamı hilalin görüldüğünü iddia ederek 18 Şubat Çarşamba gününü Ramazan'ın ilk günü ilan etti; BAE, Katar, Kuveyt ve Yemen bu karara uydu. Ancak Türkiye, Mısır, Fas, Endonezya ve Malezya gibi büyük Sünni nüfuslu ülkeler, bu kararı reddederek oruca bir gün sonra, 19 Şubat Perşembe günü başladı.
Bilimsel imkansızlık ve yöntem farkı
Ayrışmanın temelinde teolojik bir anlaşmazlıktan ziyade metodolojik bir fark yatıyor. Suudi Arabistan, Yüksek Yargı Konseyi aracılığıyla "çıplak gözle şahitliği" esas alırken; Türkiye ve diğer ülkeler astronomik hesaplamaları ve kesin gözlem verilerini önceledi. Otoriteler, 17 Şubat'ta ayın henüz 24 saatini doldurmadığını ve bilimsel olarak o akşam görülmesinin imkansız olduğunu savundu.
Riyad'ın otoritesi sorgulanıyor mu?
Uzmanlara göre bu ayrışma, ülkelerin dini kurumlarının Suudi Arabistan'ın tarihsel ağırlığından sıyrılarak bağımsızlıklarını ilan etme eğilimini de yansıtıyor. Geçmişte Riyad'ı takip eden Mısır (El-Ezher) ve Suriye gibi ülkeler, artık kendi yerel gözlemlerini ve bilimsel verileri esas alıyor.
Satürn'ü hilal sanmışlardı
Suudi Arabistan'ın geçmişteki bazı hatalı ilanları da bu güvensizliği besliyor. Gökbilimciler, 2006'da Merkür gezegeninin, 2011'de ise Satürn'ün yanlışlıkla "hilal" olarak rapor edildiğini ve Suudi yetkililerin buna dayanarak bayram ilan ettiğini hatırlatıyor. 2023, 2024 ve 2025 yıllarında da uzmanlar, Riyad'ın ilan ettiği saatlerde hilalin teleskopla bile görülemeyecek kadar ince veya ufuk çizgisinin altında olduğunu rapor etmişti.