Irak'ın Birleşmiş Milletler'e (BM) sunduğu yeni deniz yetki alanları haritası ve koordinatlar, Körfez ülkeleriyle Bağdat yönetimi arasında yeni bir diplomatik gerilimin fitilini ateşledi.
Körfez'den Kuveyt'e tam destek
Irak'ın adımının ardından Suudi Arabistan, Katar, BAE, Bahreyn ve Umman peş peşe açıklamalar yaparak Kuveyt'in deniz egemenliğine tam destek verdiklerini duyurdu. Suudi Arabistan, Bağdat'ın hamlesinin Suudi-Kuveyt ortak bölgesini de etkilediğini ve Kuveyt'in egemenliğini zedelediğini belirterek, 1993 tarihli 833 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararına uyulması çağrısında bulundu. Diğer Körfez ülkeleri de 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne ve iyi komşuluk ilkelerine riayet edilmesi gerektiğini vurguladı.
Kuveyt'ten resmi protesto notası
Kuveyt yönetimi, Irak'ın maslahatgüzarını Dışişleri Bakanlığı'na çağırarak resmi bir protesto notası verdi. Açıklamada, Irak'ın BM'ye sunduğu harita ve koordinatların, üzerinde herhangi bir ihtilaf bulunmayan sabit deniz alanlarındaki Kuveyt egemenliğini ihlal ettiği savunuldu.
Bağdat: Kuveyt de 2014'te tek taraflı adım atmıştı
Irak makamları ise harita sunumunun ulusal egemenlik hakkı olduğunu ve uluslararası hukuka dayandığını savundu. Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Ummanlı mevkidaşı Bedr el-Busaidi ile yaptığı telefon görüşmesinde, Kuveyt'in de 2014 yılında Irak'a danışmadan kendi deniz haritalarını BM'ye sunduğunu hatırlattı. Hüseyin, Bağdat'ın uluslararası kararlara bağlı olduğunu ve anlaşmazlıkların diyalog ve müzakere yoluyla çözülmesinden yana olduklarını belirtti.
Sınır anlaşmazlığının tarihi arka planı
Irak ile Kuveyt arasındaki 216 kilometrelik kara sınırı, 1993 yılında BM komisyonu tarafından çizilmişti. Ancak deniz sınırlarının tamamı bu kapsama alınmadığı için ihtilaflar bugüne kadar çözülemedi. İki ülke arasında Hor Abdullah su yolunun paylaşımına dair 2013 yılında imzalanan anlaşma da 2023 yılında Irak Federal Yüksek Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Körfez İşbirliği Konseyi'nin de desteğini alan Kuveyt, deniz sınırlarının uluslararası anlaşmalara göre nihai olarak çizilmesini talep ediyor.
