İsrail, haftalar süren istihbarat hareketliliği ve askeri tatbikatların ardından Cumartesi günü İran içinde geniş çaplı bir askeri operasyon başlattı. Saldırıya, acil durum ilanı, hava sahasının kapatılması ve halka açık etkinliklerin askıya alınması gibi sıkı iç güvenlik önlemleri eşlik etti.
Operasyonun adı ne?
İsrail askeri operasyona "Aslan Kükremesi" adını verirken, Pentagon operasyonu "Güçlü Öfke" veya "Epik Öfke" olarak adlandırdı. Tel Aviv ve Washington'un ortak planı çerçevesinde gerçekleşen saldırı, İran'ın askeri kapasitesini zayıflatmak ve İsrail'e yönelik doğrudan bir askeri misilleme riskini azaltmak amacıyla askeri ve hayati hedefleri vurmaya odaklandı.
Neden Cumartesi günü seçildi?
İsrail'de Cumartesi gününün resmi tatil (Şabat) olması, sivil hareketliliği azaltarak askeri ve siyasi hareketlerin tam kontrolüne olanak tanıyor. Ayrıca bakanların ve üst düzey yetkililerin belirli yerlerde bulunmasını ve anında iletişime hazır olmalarını sağlıyor. Önceki askeri operasyonların aksine, saldırı gece değil sabah saatlerinde gerçekleştirildi. Askeri ve Stratejik Uzman Tuğgeneral İlyas Hanna, devasa savunma ve askeri yığınak nedeniyle jeopolitik ve askeri düzeyde stratejik bir sürpriz olmadığını, ancak sürpriz unsurunun operasyonel ve taktiksel boyutta, özellikle de seçilen hedeflerin niteliğinde yattığını vurguladı.
Saldırı planı nasıl uygulandı?
Şaşırtma planı birkaç unsuru içeriyordu:
-
Bakanların ve üst düzey yetkililerin sürekli teyakkuzda tutulması ve saldırıyla ilgili basına açıklama yapmamaları.
-
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun hafta başı yapılması planlanan ziyareti gibi resmi ziyaret programlarının aldatmaca amacıyla değiştirilmesi.
-
İran'ı liderlerin nerede olduğu konusunda yanıltmak için Başbakan ve Savunma Bakanı'nın saldırı sırasında evlerinde bulunması.
Sürpriz unsurunu korumak amacıyla ABD, İsrail'in operasyonuna başlamasından kısa bir süre sonra saldırıya katıldı. ABD kuvvetleri başlangıçta USS Abraham Lincoln uçak gemisi görev grubundan deniz ve hava operasyonlarına odaklandı.
Saldırılar İran'ın güneybatısındaki bölgeleri hedef alırken, Tahran'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi (Cumhurbaşkanlığı Sarayı) de vuruldu. Ayrıca Devrim Muhafızları tesisleri, deniz altyapısı ve Elburz eyaletindeki Kerec, İsfahan, Kum ve ülkenin batısındaki iç bölgeler de hedefler arasındaydı.
Operasyon nasıl gerçekleştirildi?
The New York Times'a konuşan ve detaylara hakim iki üst düzey İsrailli güvenlik yetkilisi, İsrail'in İran'a yönelik saldırısının sabah 8:10'da başladığını ve hedefler arasında İranlı üst düzey isimlerin de bulunduğunu belirtti. Yetkililer, saldırının geniş çaplı olduğunu ve en az birkaç gün sürmesinin beklendiğini de sözlerine ekledi. The Times gazetesinin haberine göre İsrail'in şu anda İran'dan algıladığı ana tehdit, uzun menzilli karadan karaya füzeler. ABD Başkanı Donald Trump'a sunulan plana göre İsrail öncelikli olarak füze depolama alanlarına, üretim tesislerine ve fırlatma rampalarına odaklanırken, ABD kuvvetlerinin İran'ın nükleer projesine ve Devrim Muhafızları ile hükümetle bağlantılı diğer hedeflere yönelmesi bekleniyor.
İsrail operasyona nasıl zemin hazırladı?
Saldırı dalgası başlamadan önce İsrail'deki hazırlıklar büyük bir gizlilik içinde yürütüldü. Yedioth Ahronoth gazetesine göre geçtiğimiz ay Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir ve Hava Kuvvetleri Komutanı General Tomer Bar, operasyonel unsurlarla tam bir gizlilik içinde yüz yüze görüşmeler yaptı. Şaşırtma operasyonunun bir parçası olarak Genelkurmay Başkanı, İran'ı hazırlıkların doğası hakkında yanıltmak için dün sıradan bir akşam yemeğine katıldı. Ayrıca, ordunun olası karşı saldırılara karşı teyakkuzda olmasını sağlamak için saldırıdan yaklaşık bir buçuk saat önce bir dizi önleyici patlama gerçekleştirildi.
İsrail hangi iç güvenlik önlemlerini aldı?
İsrail, operasyon süresince güvenlik durumunun tam kontrolünü sağlamak amacıyla acil durum ve teyakkuz ilan etti, hava sahasını sivil uçuşlara kapattı ve Birinci Futbol Ligi maçları da dahil olmak üzere halka açık etkinlikleri askıya aldı. Şu ana kadar İsrail resmi olarak savaş ilan etmedi; bunun yerine olası bir İran misillemesine karşı tam hazırlıklı olmayı garantilemek amacıyla sadece acil durum ilan etmekle ve tüm güvenlik ile sivil kurumlardaki teyakkuz seviyesini yükseltmekle yetindi. Muhalefet lideri Yair Lapid siyasi safları sıklaştırma çağrısında bulunarak "İsrail bu anlarda birlik içindedir" derken, İsrail Evimiz (Yisrael Beiteinu) Partisi lideri Avigdor Lieberman gelişmeleri Purim bayramıyla ilişkilendirip tarihi bir sembolizme atıfta bulunarak, "Haman'ı atlattık, Hamaney'i de atlatacağız" ifadelerini kullandı.
