Lübnan sahası, son haftalarda İsrail’in artan hava saldırıları ve ateşkes ihlalleriyle yeniden ısındı. Kasım 2024’te imzalanan ateşkes anlaşması kağıt üzerinde kalsa da, sahadaki gerçeklik topyekûn bir savaşın yeniden başlama riskini taşıyor. Özellikle Baalbek ve Bekaa Vadisi'ndeki son saldırılar, İsrail'in "sınırlı mesaj" politikasından "aktif çatışma" evresine geçtiğini gösteriyor.
Rayak Katliamı ve Baalbek Saldırıları
Cuma akşamı İsrail savaş uçakları, Bekaa bölgesindeki Rayak kasabasında bir binayı hedef aldı. Lübnan kaynakları saldırıda 10 kişinin hayatını kaybettiğini, 30'dan fazla kişinin ise yaralandığını bildirdi. Eş zamanlı olarak Kasrnaba, Temnin el-Tahta ve Doğu Lübnan dağ silsilesi de ağır bombardıman altına tutuldu.
İsrail’in Hedefi Ne? 5 Bin İhlalin Arkasındaki Plan
İsrail uzmanı Nihat Ebu Gaush’a göre, ateşkesin imzalandığı Kasım 2024’ten bu yana İsrail 5 binden fazla ihlal gerçekleştirdi. Uzmanlar, İsrail’in bu tırmandırma politikasını üç ana nedene bağlıyor:
-
İran Müzakereleri: Washington ve Tahran arasındaki nükleer görüşmelerde elini güçlendirmek isteyen İsrail, Hizbullah’ı "İran’ın bölgedeki savaş makinesi" olarak yaftalayarak meşruiyet kazanmaya çalışıyor.
-
1701 Sayılı Karar Kılıfı: ABD’den aldığı "Litani nehrinin kuzeyinde operasyon yapma" garantisini kullanan İsrail, silahlı unsurları bahane ederek Hizbullah’ın lojistik altyapısını parçalamayı hedefliyor.
-
İç Siyaseti Karıştırmak: Lübnan içindeki "silahların devlete teslim edilmesi" tartışmasını alevlendirerek, Lübnan ordusu ve siyasetini Hizbullah’a karşı kışkırtmak.
Beyrut’un Seçenekleri ve Diplomatik Trafik
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, saldırıların durdurulması için başta ABD ve Fransa olmak üzere uluslararası topluma acil çağrıda bulundu. Ancak Beyrut'un elindeki seçenekler oldukça sınırlı:
| Kurum / Aktör | Mevcut Durum |
| Lübnan Hükümeti | Diplomatik kanalları zorluyor, izleme komitesinin yeniden aktifleştirilmesini istiyor. |
| Lübnan Ordusu | Ateşkes ihlallerini raporluyor ancak doğrudan askeri müdahale kapasitesi sınırlı. |
| Fransa | Lübnan ordusuna destek konferansı düzenlemeye hazırlanıyor. |
| ABD | İzleme komitesini fiilen durdurmuş durumda; İsrail'in "meşru müdafaa" hakkını destekliyor. |
Hizbullah’ın Pozisyonu
Hizbullah, Lübnan iç dengelerini korumaya çalıştığını belirtse de, ABD ve İran arasındaki gerilimin topyekûn bir savaşa dönüşmesi halinde "Tahran’ın yanında saf tutacağını" ilan etti. Bu durum, Lübnan’ın tamamen kontrolü dışında bir bölgesel savaşın merkezi haline gelme endişesini körüklüyor.
Ekim 2023'ten bu yana süregelen saldırılarda Lübnan'da 4 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 17 bin kişi ise yaralandı. Uzmanlara göre, Washington'ın izleme mekanizmalarını felç etmesi, İsrail'in saldırganlığını "cezasızlık" algısıyla bir üst seviyeye taşımasına neden oluyor.