Lübnan’daki cezaevlerinde bulunan Suriyeli mahkumların ülkelerine iade edilmesi kararı, sadece bir cezaevi doluluğu çözümü değil, Beyrut ile Şam arasındaki yeni dönemin en hassas siyasi sınavı olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu adımın iki ülke arasındaki egemenlik sorunlarını ve yıllardır ertelenen ağır dosyaları tetikleyebileceğine dikkat çekiyor.
Zorunlu Adım mı, Stratejik Başlangıç mı?
Analist Beşara Şerbil, bu anlaşmanın tam teşekküllü bir hukuki süreçten ziyade, Lübnan’ın bazı kapalı kapıları açmak için attığı "zorunlu bir siyasi adım" olduğunu savunuyor. Şerbil’e göre Lübnan, bu hamleyle Suriye ile ilişkileri normalleştirme yolunda bir taviz veriyor ancak önündeki güvenlik sorunlarının çok daha karmaşık olduğunun bilincinde.
Diğer yandan Suriyeli analist Ahmed el-Sadou, Şam’ın bu konuyu insani bir meseleden öte, "Yeni Suriye"nin komşularıyla ilişkilerini yeniden düzenleme ve eski rejimin bıraktığı ağır mirası temizleme çabası olarak gördüğünü belirtiyor. Özellikle siyasi nedenlerle tutuklanan ve sayıları 2 bini aşan mahkumların durumu, Şam üzerinde büyük bir halk baskısı oluşturuyor.
Güvenlik Kareleri ve Hizbullah Engeli
Sürecin önündeki en büyük engel ise Lübnan’ın iç güvenliği ve devlet otoritesinin sınırlı olduğu "güvenlik kareleri" olarak tanımlanan bölgeler. Şerbil, Lübnan devletinin tüm toprakları üzerinde tam kontrol sahibi olmadığını, bu durumun eski rejimden kaçan subaylar için doğal bir sığınak oluşturduğunu vurguluyor.
Bu noktada Hizbullah’ın rolü de mercek altına alınıyor:
-
Devlet Dışı Aktörler: Hizbullah’ın Lübnan sahasını Suriye’ye yönelik faaliyetler için kullanması, süreci iki devletli bir ilişkiden çok çok taraflı bir krize dönüştürüyor.
-
Siyasi Baskılar: Lübnan hükümeti içindeki Hizbullah yanlısı bakanların ve güvenlik birimlerinin, kaçak subaylar veya iade edilecek isimler konusunda süreci yavaşlatabileceği öngörülüyor.
Belirsiz Gelecek ve Hassas Dengeler
Suriye’deki yeni yönetimin Lübnan’ın iç işlerine müdahale etmekten kaçındığı yönündeki mesajlarına rağmen, sınır çizimi ve kayıp kişiler gibi bekleyen dosyalar masada durmaya devam ediyor. Anlaşma, bir çözümün sonu değil; aksine iki ülkenin kendi içindeki güvenlik ve siyasi yapılarını ne kadar temizleyebileceğinin bir göstergesi olacak.
