Pakistan ve Afganistan arasındaki sınır gerilimi, son günlerde eşi görülmemiş bir şiddet sarmalına dönüştü. Afganistan hükümet sözcüsü Zabihullah Mücahid, Perşembe günü Pakistan askeri noktalarına yönelik geniş çaplı misilleme operasyonları başlattıklarını duyurdu. Cuma günü taraflardan gelen açıklamalar krizin ulaştığı boyutu gözler önüne serdi: Pakistan Enformasyon Bakanı Ataullah Tarar operasyonlarda 133 Afgan'ın öldürüldüğünü ve 200'den fazlasının yaralandığını iddia ederken, Afgan yetkililer kendi saldırılarında 55 Pakistan askerinin öldürüldüğünü öne sürdü.
Krizin kökeni: "Coğrafi bir mayın" olan Durand Hattı
Yıllardır süren bu çatışmaların ve bitmeyen diplomatik krizlerin merkezinde, 1893 yılında dönemin İngiliz Dışişleri Bakanı Mortimer Durand ile Afgan Emiri Abdurrahman Han arasında çizilen "Durand Hattı" bulunuyor. Uzmanların, İngiliz-Rus nüfuz mücadelesinin Asya'ya bıraktığı "coğrafi bir mayın" olarak nitelendirdiği bu hat, bölgedeki Peştun kabilelerini yapay bir şekilde ikiye böldü. Günümüzde Pakistan, ABD ve NATO bu hattı uluslararası resmi sınır olarak kabul ederken; hiçbir Afgan hükümeti, ülkenin güney ve güneybatısındaki geniş toprakları (bugünkü Hayber Pahtunhva ve Belucistan) koparan bu anlaşmayı tanımadı.
Çöken arabuluculuk çabaları ve kronoloji
İslamabad yönetimi, Kabil'i Pakistan Talibanı (TTP) gibi silahlı gruplara sığınak sağlamakla suçlarken, Afganistan bu iddiaları reddediyor. Taraflar arasındaki krizin son dönemdeki kırılma noktaları ise şöyle gelişti:
-
Ekim 2025: 70'ten fazla kişinin öldüğü şiddetli çatışmalar yaşandı. 19 Ekim'de Katar, Türkiye ve Çin'in arabuluculuğunda Doha'da ateşkes anlaşması imzalandı.
-
Şubat 2026: Suudi Arabistan'ın arabuluculuğuyla Afganistan, Ekim ayındaki çatışmalarda esir aldığı 3 Pakistan askerini serbest bıraktı.
-
Ateşkesin İhlali: Askerlerin serbest bırakılmasından sadece üç gün sonra Pakistan, Afganistan içindeki 7 TTP kampını hedef alan ağır hava saldırıları düzenledi. Bu saldırılar, bugünkü geniş çaplı sınır savaşının fitilini ateşledi.
