Tel Aviv ve Washington'ın İran'a yönelik başlattığı savaşın üzerinden bir haftadan kısa bir süre geçerken, en çok tartışılan soru şu oldu: İran'ın savaş kapasitesi tükendi mi ve savaş sona mı yaklaşıyor, yoksa Tahran uzun vadeli bir strateji mi izliyor ve hala düşmanlarını şaşırtacak hamleleri var mı?
Tahran Üniversitesi Siyaset Bilimi Öğretim Üyesi Dr. İmad Abşinas'a göre İran, "İsrail ve ABD ile aynı anda savaşıyor." Önceki aşamalara kıyasla taktiklerinin değiştiğini belirten Abşinas, Tahran'ın şu anda eski nesil füzelerle Amerikan ve İsrail hava savunma sistemlerini tüketmeye dayalı bir strateji izlediğini vurguladı.
Al Jazeera Mubasher'a konuşan Abşinas, "İran henüz muazzam yıkıcı güce sahip yeni nesil füzelerini ateşlemedi" diyerek, bu yıpratma savaşının devam etmesinin İsrail'in gelecekte kendini savunma kapasitesini zayıflatabileceğini ifade etti.
ABD Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) İran hava sahasında tam kontrol sağlandığı ve Hürmüz Boğazı'nda İran donanmasının yok edildiği yönündeki açıklamalarını değerlendiren Abşinas, ABD'nin hava üstünlüğünü kabul ederken deniz hakimiyeti konusuna şüpheyle yaklaştı.
ABD'nin "gerçekten denizde hakimiyet kurmuş olsaydı Hürmüz Boğazı'nı trafiğe açacağını" savunan Abşinas, Amerikan donanma unsurlarının İran kıyılarına yaklaşamadığını ve Hint Okyanusu'nda uzak mesafede kaldığını belirtti. İran donanmasının tamamen yok edildiği iddialarının "gerçeklerle örtüşmediğini" savundu.
Siyaset bilimi uzmanı, bu çatışmanın doğasını "nefesi çabuk kesilen" güçlü bir boksör ile rakibini yorana kadar darbelere dayanan ve ardından saldırıya geçen bir boksör arasındaki maça benzeterek, İran'ın Amerikan ve İsrail teknolojik üstünlüğü karşısındaki direniş kapasitesine dikkat çekti.
"Çatışmalar Haftalarca Sürebilir"
Buna karşılık Washington'dan Cumhuriyetçi Parti Stratejisti Adolfo Franco, askeri operasyonların İran'ın askeri altyapısını çökertmeyi amaçlayan bir ABD-İsrail planı çerçevesinde ilerlediğini vurguladı.
Al Jazeera'ye konuşan Franco, operasyonların beklenenden daha hızlı ilerlediğini söyledi. İran'ın bu saldırılara karşılık verme ihtimalini göz ardı etmeyen Franco, "Ancak füze, savunma ve deniz sistemleri hedef alındıkça Tahran'ın kapasitesi giderek eriyecek" dedi.
Franco, İran'ın askeri nüfuzunu kırmaya yönelik çabalara bölgesel müttefiklerin de katıldığını belirterek, İran'ın kalan askeri kapasitesini tamamen bitirmek amacıyla çatışmaların haftalarca sürebileceğini ifade etti. Ayrıca son dönemdeki iç protestoların, halkın değişim arzusunu yansıttığını savundu.
Söylemlerin Dozu Artıyor
Öte yandan Ramallah'tan İsrail Uzmanı İmad Ebu Avvad, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı'nın İran rejiminin değiştirilmesi gerektiği yönündeki son açıklamalarının karmaşık bir siyasi ve psikolojik bağlama oturduğunu belirtti.
Ebu Avvad, İsrail'in öncelikle iç kamuoyunu çatışmaların uzama ihtimaline karşı hazırlamaya çalıştığını, ikinci olarak da özellikle ABD Başkanı Donald Trump'ın müzakerelere dönme veya savaşı durdurma kararı alması halinde, askeri operasyonları durdurabilecek bir anlaşmaya varılmasını engellemek için Amerikan yönetimine baskı yaptığını açıkladı.
İsrail'in, ABD'nin çatışmayı sona erdirme kararının kendisini karşı çıkamayacağı bir gerçeklikle baş başa bırakacağının farkında olduğunu belirten uzman, bu nedenle siyasi ve askeri söylemin dozunu artırdığına dikkat çekti.
Ebu Avvad, İran rejimini devirme söylemlerinin ciddiye alınması halinde doğrudan bir kara harekatı gerektireceğini, bunun da mevcut şartlarda uzak bir senaryo olduğunu kaydetti.
İran içindeki azınlıkları kışkırtma veya iç karışıklık çıkarma çabalarının psikolojik savaş ve baskı araçları kapsamında değerlendirildiğini ifade eden Ebu Avvad, İsrail'deki genel kanının İran'ı zayıflatmanın mümkün olduğu ancak rejimi devirmenin pek olası görünmediği yönünde olduğunu belirtti. Ayrıca Tahran'ın vereceği yanıtın İsrail'e ağır bedeller ödeteceğini vurguladı.