İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Orta Doğu'yu çevreleyen yeni bir ittifak ağı kurma çabası, bölgesel haritaların ve jeopolitik eksenlerin yeniden çizilip çizilmeyeceği tartışmalarını beraberinde getirdi.
Jeopolitik dengelerde yeni dönem
Netanyahu'nun Pazar günü yaptığı, Hindistan, Yunanistan ve Güney Kıbrıs'ın yanı sıra adı açıklanmayan Arap, Afrika ve Asya ülkelerini kapsayan "altılı ittifak" açıklaması geniş yankı uyandırdı. Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin Çarşamba günü gerçekleştireceği Tel Aviv ziyareti öncesinde gelen bu çıkış, "İran sonrası yeni bir bölgesel denge mi kuruluyor?" sorusunu akıllara getirdi. Analistler, bu adımın kırk yıllık statükoyu sona erdirecek ve Orta Doğu'da yeni jeopolitik rekabetlerin kapısını aralayacak büyük bir stratejik ayrışma döneminin habercisi olduğunu belirtiyor.
Türkiye'nin "Kalkınma Yolu" hamlesi
Uzmanlara göre, Hindistan'dan Akdeniz'e uzanan bu yeni ticaret ve güvenlik ekseni, başta Türkiye ve İran olmak üzere bölge dinamiklerini yakından ilgilendiriyor. İsrail, bu yapıyla küresel bir ticaret güzergahı olarak kendine meşruiyet sağlamayı ve Filistin meselesini unutturmayı hedefliyor. Buna karşılık Türkiye'nin, Irak ve Körfez ülkeleriyle birlikte hayata geçirmeye çalıştığı "Kalkınma Yolu" projesi, tek kutuplu bir ticaret koridoru hegemonyasını kırarak çoklu alternatifler sunma potansiyeli taşıyor. Bu durum, küresel harita rekabetinde dengeleri değiştirebilecek en kritik hamle olarak görülüyor.
Korkunun ve başarısızlığın itirafı
Bazı gözlemciler ise meselenin başka bir boyutuna dikkat çekiyor. ABD destekli bu planın, İran'da bir yönetim değişikliği sağlayarak bölgedeki "aşırılıkçı eksenlere" karşı yeni bir cephe açmayı amaçladığı ifade ediliyor. Ancak Netanyahu'nun tüm bölgeyi potansiyel düşmanlara bölerek altı farklı cepheden kalkan arayışına girmesi, bir güven göstergesinden ziyade derin bir korku ve panik hali olarak yorumlanıyor. Gazze'yi enkaza çevirip ağır sivil kayıplara yol açtıktan sonra istikrardan bahsetmenin kelime oyunundan ibaret olduğunu belirten analistler, bu tür abartılı ittifak söylemlerinin, siyasi başarısızlıklarla yüzleşen bir liderin dışarıda meşruiyet arama çabası olduğunun altını çiziyor.
