Axios haber sitesine konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili, Washington'un İran ile nükleer görüşmelere Cuma günü Cenevre'de yeniden başlamaya hazır olduğunu, ancak bunun için Tahran'ın 48 saat içinde detaylı bir teklif sunması gerektiğini açıkladı. ABD yönetiminin, kapsamlı bir nükleer mutabakattan önce tansiyonu düşürecek "geçici bir anlaşma" ihtimalini de masada tuttuğu belirtildi.
Savaş öncesi son diplomatik şans mı?
Washington kulislerinde, bu diplomatik girişimin Başkan Donald Trump'ın olası bir askeri harekat öncesi verdiği "son şans" olduğu konuşuluyor. Amerikalı yetkililere göre, masadan sonuç alınamaması halinde ABD ve İsrail'in, İran Dini Lideri Ali Hamaney'i doğrudan hedef alabilecek geniş çaplı bir askeri operasyon başlatma ihtimali oldukça yüksek. Başkana diplomasiye bir şans daha vermesini tavsiye eden elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner'in, İran'dan teklif gelmesi durumunda 27 Şubat'ta Cenevre'de olmaları planlanıyor.
"Sembolik zenginleştirme" formülü
Geçtiğimiz salı günü Cenevre'de yapılan görüşmelerde Witkoff ve Kushner, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'den yazılı bir yol haritası talep etmişti. Trump yönetiminin temel prensip olarak "İran topraklarında sıfır zenginleştirme" politikasını savunduğu biliniyor. Ancak heyetin, nükleer silaha giden tüm yolların kesin olarak kapatıldığının ispatlanması şartıyla "sembolik düzeyde zenginleştirmeye" yeşil ışık yakabileceği ifade ediliyor. Erakçi ise cuma günü yaptığı açıklamada, taslağı hafta sonu tamamlayıp Tahran'daki siyasi liderliğin onayının ardından ABD heyetine sunacağını duyurmuştu.
Washington'da savaş baskısı
Diplomatik çabalar sürerken, ABD iç siyasetinde Trump'a yönelik "vur" baskısı da artıyor. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Axios'a yaptığı açıklamada, Trump'ın etrafındaki danışmanların savaştan kaçınma yönündeki tavsiyelerinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Orta Doğu'daki geçmiş askeri tecrübelerin endişe yarattığını kabul eden Graham, "Kötülüğü cezasız bırakmanın çok daha ağır sonuçları olur" diyerek Başkan'a askeri seçenekleri kullanma çağrısında bulundu.
İran: Tehditler bizi korkutamaz
İran cephesinden ise diplomasiye kapıyı açık bırakan ancak askeri baskıya boyun eğmeyen bir tavır sergileniyor. Amerikan CBS kanalına konuşan Bakan Erakçi, Washington ile 2015'tekinden bile daha iyi koşullarda bir anlaşma imzalanmasının mümkün olduğunu belirtti. Perşembe günü Cenevre'de ABD heyetiyle yeniden bir araya gelmeyi hedeflediklerini belirten Erakçi, uranyum zenginleştirmenin İran'ın meşru hakkı olduğunu vurguladı. Erakçi ayrıca, çözümün tek yolunun diplomasi olduğunu ve ABD'nin bölgedeki askeri yığınağının Tahran'ı korkutmayacağını sözlerine ekledi.