ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın bölgedeki hava trafiğine etkisi, kapatılan veya kısıtlanan hava sahalarının yol açtığı havacılık kriziyle devam ediyor. Bu durum hava yolu şirketlerini binlerce uçuşu iptal etmeye veya rotalarını değiştirmeye zorlarken; bazı şirketler mahsur kalan yolcuları tahliye etmek ve krizin etkilerini hafifletmek için olağanüstü seferler düzenliyor.
Flightradar sitesinin verilerine göre, bugün (cuma) İran'dan fırlatılan füzelerin tespit edilmesi üzerine, Los Angeles'tan gelen İsrail hava yolu şirketi El Al'a ait bir uçak, iniş izni alana kadar Akdeniz üzerinde dairesel bir bekleme rotasına girmek zorunda kaldı.
Havacılık veri analizi şirketlerinin tahminlerine göre, bölgedeki ana hava sahalarının kapatılması ve çok sayıda hava yolu şirketinin bu bölgelere veya bu bölgeler üzerinden yaptığı uçuşları askıya alması sonucu, şubat sonlarında krizin patlak vermesinden bu yana 23 binden fazla uçuş iptal edildi.
Savaş çok sayıda uçuşu aksatmadan önce bir hafta içinde 10 milyondan fazla koltuk kapasitesine hizmet vermesi beklenen Dubai, Abu Dabi ve Doha havalimanları, krizden en çok etkilenen havacılık merkezleri arasında yer alıyor. Ayrıca tıbbi malzeme ve çabuk bozulan gıdaların taşınmasını kapsayan hava kargo trafiği de ciddi şekilde sekteye uğradı.
Askıya alınan ve istisnai uçuşlar
Katar Hava Yolları, ülke hava sahasının kapatılması nedeniyle uçuşlarını geçici olarak askıya almaya devam ettiğini ve Sivil Havacılık Otoritesi'nden hava sahasının güvenli bir şekilde yeniden açıldığına dair karar çıkar çıkmaz operasyonlarına yeniden başlayacağını duyurdu.
Operasyonel koşullar elverdiğinde ek seferler düzenlemek için çalıştığını belirten şirket, yolculara resmi bir uçuş onayı almadıkları sürece havalimanına gitmemeleri çağrısında bulundu ve mahsur kalan yolculara yardımcı olmak için Doha'daki otellerde ekiplerinin bulunduğunu bildirdi.
Öte yandan Suudi Arabistan merkezli Flynas, çok sayıda uçuşun askıya alındığı bir ortamda iki destinasyon arasındaki seyahat talebini karşılamak amacıyla 6 Mart'tan itibaren Riyad, Cidde ve Dubai arasında sınırlı sayıda olağanüstü sefer başlatacağını duyurdu. Bu seferlerin Riyad ile Dubai arasındaki doğrudan uçuşların yanı sıra Cidde ile Dubai arasındaki uçuşları da kapsadığı, ancak mevcut koltuk sayısının sınırlı olduğu vurgulandı.
Emirates Hava Yolları ise bazı hava sahalarının kısmen yeniden açılmasının ardından sınırlı bir uçuş programı uygulama kararı aldı. Şirket, perşembe ve cuma günleri yolcuları taşımak ve kargo trafiğini kademeli olarak yeniden başlatmak için Dubai gidiş-dönüş 100'den fazla uçuş gerçekleştirdiğini doğruladı. Flightradar24 verilerine göre, Dubai Havalimanı'ndaki hava trafiği normal kapasitesinin sadece %25'i seviyesinde seyrediyor.
Mahsur kalan yolcular için tahliye uçuşları
Krizin devam etmesiyle birlikte birçok hava yolu şirketi, bölgede mahsur kalan yolcuları tahliye etmek için özel uçuşlar başlattı. Lufthansa grubuna bağlı Eurowings, askeri gelişmeler nedeniyle bölgeden ayrılamayan yaklaşık 150 turisti Riyad'dan Almanya'nın Köln kentine taşımak için Airbus A320 tipi bir uçak gönderdiğini duyurdu.
Gulf Air de güvenlik durumundan etkilenen 400'den fazla transit yolcuyu, otel konaklaması, yemek ve alternatif seyahat düzenlemeleri sağlayarak tahliye ettiğini açıkladı.
Umman'daki Maskat Uluslararası Havalimanı, tahliye uçuşları ve Orta Doğu'dan yolcu transferi için ana merkez olarak öne çıktı. Havacılık verileri, bölgedeki yabancı uyrukluları taşımak için Avrupalı şirketlerin seferleriyle birlikte, son günlerde havalimanındaki hava trafiğinin %30'undan fazlasını özel uçuşların oluşturduğunu gösteriyor.
Ürdün Sivil Havacılık Düzenleme Kurumu ise bölgesel gelişmelere rağmen krallık havalimanlarındaki hava trafiğinin istikrarlı olduğunu açıkladı. Kraliçe Aliye Uluslararası Havalimanı'nda bir günde 67 geliş ve 58 gidiş seferi kaydedildiği, bunun da normal hava trafiğinin yaklaşık %60'ına denk geldiği belirtildi.
Aksamalar aylarca sürebilir
Havacılık uzmanları, küresel uçuş ağının yeniden düzenlenmesi ve milyonlarca yolcunun rezervasyonlarının hava sahaları açıldıktan sonra bile haftalar veya aylar alabileceği için hava trafiğinin toparlanmasının uzun zaman alabileceğini değerlendiriyor.
Avustralya'daki Griffith Üniversitesi'nde araştırmacı olan Karim Junior, ABC ağına yaptığı açıklamada, havalimanlarının bir gün kapalı kalmasının yolcu uçuşlarını yeniden düzenlemek için haftalar gerektirebileceğini, bunun da mevcut krizin yansımalarının hava sahaları tamamen açıldıktan sonra bile devam edeceği anlamına geldiğini belirtti.
Kriz, bölgede İran, Irak, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Suudi Arabistan, BAE, Ürdün, Suriye ve İsrail dahil olmak üzere birçok hava sahasının tamamen veya kısmen kapatılmasına neden oldu. Ayrıca, bölgedeki bazı şehirlere yönelik füze ve İHA saldırıları, hava sahalarını kısmen yeniden açan ülkelerde bile aralıklı kapanmalara yol açarak birçok uçuşun iptal edilmesine veya rotasının değiştirilmesine neden olmaya devam ediyor.
