ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşı sürerken İngiliz The Guardian gazetesi, ABD'nin devam eden çatışmaya dahil etmek istediği konuşulan Kürtleri mercek altına aldı. Gazete, Kürtlerin kim olduğunu tanımlayarak, "ABD Başkanı Donald Trump neden onların İran savaşına katılmasını istiyor?" sorusuna yanıt aradı.
Jason Burke imzalı makalede, Kürtlerin bağımsız bir devleti olmayan dünyanın en büyük etnik gruplarından biri olduğu belirtildi. Nüfuslarının 30 ila 40 milyon arasında olduğu tahmin edilen Kürtlerin büyük bir kısmının Türkiye, İran, Irak, Suriye ve Ermenistan sınırlarına yayılan dağlık bölgelerde yaşadığı aktarıldı.
Mevcut savaş bağlamında gazete, Trump yönetiminin, İran ile çatışmanın tırmanması halinde Tahran rejimine baskı yapmak için Kürt savaşçılardan, özellikle de İranlı Kürt muhalif gruplardan yararlanmayı planladığına dair raporlar olduğuna dikkat çekti.
Suriye'deki savaş sırasında Kürt savaşçılar, ABD liderliğindeki koalisyon bünyesinde DEAŞ'a karşı savaşta kilit bir rol oynamıştı. Bu durum, Peşmerge güçlerinin sınırlı silahlanmalarına rağmen dağlık arazideki tecrübelerine ve hareket kabiliyetlerine dayanan etkili bir savaş gücü olarak ününü pekiştirmişti.
Kürtlerin şu anki olası rolünün, İran ordusunu güçlerini ve kaynaklarını dağıtmaya zorlamak için İran içindeki Kürt çoğunluklu sınır bölgelerinin kontrolünü ele geçirmekle sınırlı olabileceği düşünülüyor. Bunun, ülkedeki diğer etnik grupları da hükümete karşı harekete geçmeye teşvik edebileceği değerlendiriliyor.
"Dağlardan başka dostları yok"
Ancak analistler, özellikle Kürtlerin tarihsel olarak büyük güçlerin çatışmalarında sıklıkla kullanılıp sonra kendi kaderlerine terk edildikleri göz önüne alındığında, bu planın büyük riskler taşıdığı konusunda uyarıyor.
Bu nedenle Kuzey Irak'taki Kürt liderler, savaşların genellikle kendilerini çatışmanın merkezine sürüklediğinin bilincinde olarak şu anda tarafsız kalmakta ısrar ediyor. Bu durum, ünlü Kürt deyişi "Dağlardan başka dostumuz yok" sözünü de açıklıyor.
İngiliz gazetesi, 20. yüzyılın başlarında modern Orta Doğu'nun sınırları çizilirken Kürtlerin kendilerine ait bir devlete sahip olamadığını, bu durumun çoğunluğu Sünni Müslüman olan bu etnik grubu bölgedeki siyasi ve askeri çatışmalara karşı savunmasız bıraktığını hatırlattı.
Habere göre Kürt milliyetçi hareketi 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıktı, ancak ulusal özlemlerini destekleme sözü veren uluslararası güçlerin taahhütlerini yerine getirememesinin ardından defalarca hayal kırıklığıyla karşılaştı.
On yıllar boyunca bölgedeki Kürtler çeşitli çatışmalara girdi. Türkiye'de devlet ile PKK arasında on binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan uzun bir çatışma yaşandı. Irak'ta ise devrik lider Saddam Hüseyin döneminde saldırılara maruz kaldılar, ancak 1991 Körfez Savaşı'ndan sonra yarı özerk bir bölge kurmayı başardılar.
İran'da ise Kürt bölgeleri tarihi bir isyan ve protesto geçmişine sahip. Bunun son örnekleri, 2022'de İranlı Kürt genç kadın Mahsa Amini'nin ölümünün ardından başlayan olaylar ve 2025'in sonlarında yaşanan geniş çaplı protesto dalgalarıydı.
