Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman (MbS), Oval Ofis'te ABD Başkanı Donald Trump ile kameralar önünde yaklaşık 40 dakika süren ve nadir görülen bir basın toplantısı düzenledi. Ziyaret, Prens Salman'ın uluslararası imajını yeniden şekillendirme çabalarının bir parçası olarak görülürken, Trump'ın Suudi lideri eleştirilere karşı hararetle savunması dikkat çekti.
Kaşıkçı cinayetine 'yalan haber' savunması
Basın toplantısında gazetecilerin, 2018'de öldürülen gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetinde CIA raporuyla Prens Salman'ın emri verdiği yönündeki iddiaları sorması üzerine Trump sert bir tepki gösterdi.
Trump, bu iddiaları "Yalan haber!" diye bağırarak reddetti ve Kaşıkçı'yı "son derece tartışmalı" biri olarak nitelendirdi. Prens Salman'ı işaret ederek, "Bu beyefendi fevkalade bir iş çıkardı... Misafirimizi utandırmanıza gerek yok." dedi.
Prens Salman ise daha diplomatik bir cevap vererek cinayeti "acı verici" ve "büyük bir hata" olarak tanımladı. Krallığın soruşturma adımlarını attığını ve bu tür olayların bir daha yaşanmaması için sistemlerini geliştirdiğini belirtti. Ayrıca Prens, 11 Eylül saldırılarında Usame Bin Ladin'in Suudi vatandaşlarını kullanma amacının "Amerikan-Suudi ilişkisini yok etmek" olduğunu, CIA belgelerine dayanarak söyledi.
1 trilyon dolarlık yatırım ve ABD işleri
Prens Salman'ın bu ziyarete, yapay zeka ve nadir toprak elementleri dahil olmak üzere ABD'ye yakın 1 trilyon dolarlık bir yatırım taahhüdüyle gelmesi, Trump'ın kendisini savunmasında önemli bir rol oynadı.
Trump, eski Başkan Joe Biden'ın 2022'de Riyad'da Prens Salman ile yumruk tokuşturmasını eleştirerek kendi ilişki tarzını vurguladı: "Trump yumruk tokuşturmaz. Ben o eli sımsıkı tutarım. O elin nerede olduğu umurumda değil."
F-35 ve yapay zeka çipleri
Görüşmenin ana gündem maddeleri teknolojik ve askeri anlaşmalar oldu. Trump, Suudi Arabistan'a gelişmiş F-35 savaş uçaklarını satma kararını yineleyerek, İsrail yanlısı seslerin normalleşme şartı koyma taleplerini göz ardı etti. Trump, Suudi Arabistan'a İsrail'in sahip olduğu F-35'lere benzer, en üst düzey teknolojiyi satacağını belirtti.
Prens Salman, özellikle ABD'nin satma konusunda isteksiz olduğu ileri düzey yapay zeka (AI) çipleri için Krallığın büyük bir ihtiyacı olduğunu söyledi. Kısa vadede yaklaşık 50 milyar dolar harcayarak bu yarı iletkenleri tüketeceklerini belirtti. Prens, bu alımları "Amerika'yı veya Başkan Trump'ı memnun etmek için sahte fırsatlar yaratmıyoruz" diye savunarak, yeni ABD-Körfez ilişkisinin bir parçası olarak konumlandırdı.
İran gerginliği ve tahatsızlık
Prens Salman'ın en çok gerildiği an, Trump'ın yaz aylarında İran'ı bombalamasıyla övünmesi ve hatta o operasyonu gerçekleştiren ABD pilotlarını Oval Ofis'e davet etmesi oldu. Bu "zafer turu" sırasında Prens Salman'ın yüzünü buruşturması, başını öne eğerek gergin bir şekilde gülümsemesi ve çenesini dışarı çıkarması (sinirsel tik) dikkat çekti.
Bu tepki, Riyad'ın son iki yıldır İran ile gerilimi azaltma çabalarıyla çelişiyordu. Krallık, İsrail-İran geriliminde balistik füze önleyicilerini paylaşmayı reddetmiş ve ABD'nin İran destekli Husilere yönelik saldırılarını durdurması için Trump'a lobi yapmıştı. Bu durum, Suudi Arabistan'ın bölgedeki bağımsız dış politikasının hassasiyetini gösterdi.