ABD Başkanı Donald Trump, İsviçre'nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda, Gazze'nin yeniden inşasını ve silahsızlandırılmasını hedefleyen "Barış Konseyi"nin kuruluş tüzüğünü imzaladı. Tören, dünya liderlerinin ve iş dünyasının katılımıyla gerçekleşti. Trump, konseyin amacını "Gazze'yi silahsızlandırmak ve güzel bir şekilde yeniden inşa etmek" olarak açıklarken, Birleşmiş Milletler'e (BM) alternatif bir yapı sinyali verdi.
Konseyin Yapısı ve Tartışmalı Tüzük
Tüzüğe göre Trump, ABD Başkanlığı sona erse dahi konseyin "ömür boyu başkanı" olacak. Kararlar oy çokluğuyla alınsa da Trump'ın onayı şart koşuluyor. Konsey, üç üye ülkenin onayıyla resmen faaliyete geçecek. Üyelik süresi 3 yıl ile sınırlı ancak Trump'ın kararıyla yenilenebilecek.
Daimi Üyelik İçin 1 Milyar Dolar Şartı
Bloomberg'in raporuna göre, konseyde "daimi üye" olmak isteyen ülkelerin, ilk yıl içinde Gazze'nin yeniden inşasında kullanılmak üzere 1 milyar dolar nakit katkı sağlaması gerekiyor. Trump, konsey üyelerini görevden alma ve kendi halefini atama yetkisine de sahip olacak. Konsey bünyesinde Ali Şaas başkanlığında sahadaki işleri yönetecek bir "Gazze Yürütme Konseyi" de kuruldu.
BM'ye Sert Eleştiri ve 'Alternatif' İddiası
Konseyin 8 sayfalık tüzüğünde BM, isim verilmeden "defalarca başarısız olmuş kurumlar" olarak nitelendirildi ve "daha esnek bir barış örgütüne" ihtiyaç duyulduğu belirtildi. Trump'ın fonları tek başına kontrol edecek olması ise şeffaflık endişelerine yol açtı. Öte yandan UCM tarafından aranan İsrail Başbakanı Netanyahu'nun konseye dahil edilmesi, Arap dünyasında tepkiyle karşılandı.
Üye Olanlar ve Reddedenler
Trump'ın 60 ülkeye davet gönderdiği belirtilirken, Türkiye, Suudi Arabistan, Katar, BAE, Mısır, Bahreyn, Fas, Endonezya, Pakistan, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Macaristan, Belarus, Kosova, Arjantin, Paraguay, Vietnam, Ermenistan ve İsrail katılımı kabul eden ülkeler arasında yer aldı. Kanada Başbakanı Mark Carney de katıldı ancak ücret ödemeyeceğini belirtti.
Buna karşılık Fransa, İngiltere, Almanya ve AB davete mesafeli yaklaşırken; İsveç, Norveç ve İtalya konseye karşı çıktı. Ukrayna Lideri Zelenski, Rusya ile aynı masada olamayacağını belirterek reddetti.
Arap ve İslam Ülkelerinden Ortak Bildiri
Konseye katılan 8 Arap ve İslam ülkesinin dışişleri bakanları, ortak bir bildiri yayınlayarak konseyin misyonunun "kalıcı ateşkes, Gazze'nin imarı ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı ile devlet kurma hakkını garanti altına almak" olduğunu vurguladı.
